تعامل انسان با طبیعت و معماری، به معماری و کاربردهای آن معنا میدهد. تمام فعالیتها و اقدامات بشر، نمودهایی در طبیعت دارند و در حقیقت ریشه و بنیاد آنها در طبیعت است. طراحی معماری نیز بدون ارتباط برقرار کردن با انسان و محیط اطرافش غیرممکن خواهد بود.
به همین دلیل، در این مقاله به ارتباط و تعامل انسان با طبیعت و معماری خواهیم پرداخت؛ چراکه لازمه انتخاب ویلا در شمال، شناخت ارتباط انسان با طبیعت و معماری آن است.
بخش اول: ارتباط انسان و معماری
معماری همچون یک زبان، دارای الگو و نظام است و در قالب ترکیبهای گوناگونی که شرایط محیطی طلب میکند، تجلی مییابد. شاید مهمترین برداشت از ایده معماری بهمثابه هویتبخشی مکانی، این باشد که معماری محصول مشارکت جمعی است، نه حاصل کار یک نفر.
برای مثال، مکانهایی در ساختمان وجود دارند که طراح آنها را برای هدف خاصی در نظر گرفته است. اما مردم با رفتار خود، کاربری آن فضاها را برای منظور دیگری تغییر دادهاند. این موضوع ممکن است با هدف اولیه طراحی مغایرت داشته باشد.
برخلاف نقاشی و مجسمهسازی که حاصل نبوغ فکری فردی است، معماری در مشارکت طراح و مخاطبان معنی مییابد. به این معنا که معماری همواره تحت تأثیر انسانها — معمار، ساکن یا مخاطب — قرار دارد.
تأثیر شرایط محیطی و انسانی بر معماری
در تلاش برای فهم قابلیتهای معماری، باید از شرایطی که معماری از آنها تأثیر میپذیرد آگاهی داشت. مرزهای معماری را نمیتوان بهطور دقیق مشخص کرد و شاید بهتر باشد همواره به بازخوانی آنها بپردازیم. بنابراین، معماری تنها زاده اندیشه افراد هنرمند نیست.
تمامی مراحل معماری تحت شرایطی انجام میپذیرد که جهان پیرامون تحمیل میکند؛ شرایطی مانند نیروی جاذبه، ارتباط زمین با آسمان، جسم و فضا، گذشت زمان، اقلیم و فرهنگ.
علاوه بر این، معماری با مردم و برای مردم انجام میشود. مردمی که نیازها، خواستهها، اعتقادات و آرزوهایی دارند، مردمی که دارای حساسیتهای زیباشناختی هستند و تحت تأثیر گرما، لامسه، بو، صوت و محرکهای بصری قرار میگیرند. مردمی که فعالیتهای آنها مستلزم امکانات اجرایی و ابزاری است. مردمی که معنا و مشخصههایی در جهان اطرافشان درک میکنند.
معماری، بخشی از زندگی انسان
معماری بخشی از زندگی است و زندگی را در خود بهکار میگیرد. مردم و فعالیتهایشان جزء جداییناپذیر معماریاند؛ نه صرفاً به عنوان مشاهدهگرانی که برای لذت آمدهاند، بلکه به عنوان مشارکتکنندگان فعال در معماری.
دهکده ساحلی ویلایی الیت – ویلای لوکس در شمال
با این تعاریف، معماری هر مکان تحت تأثیر شرایطی متفاوت از دیگر مکانهاست. معماری یک ویلا با یک ساختمان مسکونی شهری یا روستایی تفاوتهای عمدهای دارد و نیازهای خاص خود را به وجود میآورد.
بهعنوان مثال، یک ویلا در شمال میتواند برای سکونت دائمی طراحی شود یا بهصورت فصلی و تفریحی مورد استفاده قرار گیرد. هرکدام از این حالتها نیازهای متفاوتی ایجاد میکنند که باید در طراحی برآورده شوند.
ارتباط یک ویلا با مکانهای همجوار — مانند ویلاهای دیگر، مراکز خرید، فضای سبز و مسیرهای دسترسی — از عوامل مهم در طراحی معماری ویلا در شمال به شمار میآید.
در مقاله بعدی، تأثیرات طبیعت بر معماری مورد بررسی قرار خواهد گرفت.